{"id":3435,"date":"2022-05-29T13:42:36","date_gmt":"2022-05-29T13:42:36","guid":{"rendered":"https:\/\/hospetall.com\/?p=3435"},"modified":"2022-05-29T13:42:36","modified_gmt":"2022-05-29T13:42:36","slug":"hayvanlar-da-insanlar-nedeniyle-hasta-olabiliyormus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hospetall.com\/index.php\/2022\/05\/29\/hayvanlar-da-insanlar-nedeniyle-hasta-olabiliyormus\/","title":{"rendered":"Hayvanlar da insanlar nedeniyle hasta olabiliyormu\u015f!"},"content":{"rendered":"\n

Bug\u00fcne kadar a\u011f\u0131rl\u0131kla hayvanlardan insanlara bula\u015fan hastal\u0131klar g\u00fcndemdeydi. \u00d6rne\u011fin yarasalardan veya kanatl\u0131 hayvanlardan bula\u015fan hastal\u0131klar haberlerde en \u00e7ok ad\u0131 ge\u00e7en hastal\u0131klar oldu. Ku\u015f gribi gibi nedenlerle pek \u00e7ok hayvan\u0131n itlaf edilmesi gerekti. Pandemi s\u00fcrecinde ise bir\u00e7ok evcil hayvan koronavir\u00fcs bula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131yla soka\u011fa at\u0131ld\u0131. Ancak bilim d\u00fcnyas\u0131 bu sefer “Biz insanlar hayvanlar\u0131 hasta edebilir miyiz?” sorusunu soruyor. Cevap: EVET! \u0130nsanlar, hayvanlar ve hastal\u0131klar\u0131n her zamankinden daha fazla i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f durumda oldu\u011funu belirten uzmanlar insanlardan kedilere, k\u00f6peklere ve di\u011fer evcil hayvanlar\u0131m\u0131za verem, grip vb. pek \u00e7ok hastal\u0131\u011f\u0131n bula\u015fabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Bilimsel olarak do\u011frulanan bu bilgi, patili dostlar\u0131m\u0131z\u0131n ve di\u011fer evcil hayvanlar\u0131m\u0131z\u0131n bak\u0131m\u0131nda daha dikkatli olmam\u0131z gerekti\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Evcil hayvan\u0131n\u0131z\u0131 hasta edebilir misiniz? Biri size bu soruyu sorsa muhtemelen hay\u0131r dersiniz. Ancak do\u011fru cevap bu de\u011fil!<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcne kadar hayvanlardan insanlara bula\u015fan hastal\u0131klar g\u00fcndemdeydi. Hatta pandemi s\u00fcrecinde bir\u00e7ok evcil hayvan koronavir\u00fcs bula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131yla soka\u011fa at\u0131ld\u0131. Ancak bilim d\u00fcnyas\u0131 bu sefer \u201cBiz insanlar hayvanlar\u0131 hasta edebilir miyiz?\u201d sorusunu soruyor. Cevap: EVET!<\/p>\n\n\n\n

\u0130nsanlar, hayvanlar ve hastal\u0131klar\u0131n her zamankinden daha fazla i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f durumda oldu\u011funu belirten Hayvan Do\u011fum ve Jinekoloji Uzman\u0131 Veteriner Hekim Murat Akba\u015f, insanlardan hayvanlara bula\u015fan hastal\u0131klar hakk\u0131nda \u015fu bilgileri verdi:<\/p>\n\n\n\n

\"KED\u0130LERE,<\/figure>\n\n\n\n

KED\u0130LERE, K\u00d6PEKLERE VE F\u0130LLERE \u0130NSANLARDAN VEREM BULA\u015eAB\u0130L\u0130YOR<\/p>\n\n\n\n


Veteriner Hekim Murat Akba\u015f, Antarktika hari\u00e7 her k\u0131tada insanlardan hayvanlara atlayan bakteri, vir\u00fcs, parazit ve mantar vakalar\u0131n\u0131n ke\u015ffedildi\u011finden bahsediyor.<\/p>\n\n\n\n

Haberlerden biri \u015fu \u015fekilde:<\/p>\n\n\n\n

“Tennessee \u00dcniversitesi Veterinerlik Koleji’ne anoreksi, kusma ve inat\u00e7\u0131 \u00f6ks\u00fcr\u00fck ile gelen \u00fc\u00e7 ya\u015f\u0131ndaki Yorkshire teriyeri kurtar\u0131lamad\u0131. \u00d6l\u00fcm sonras\u0131 da dahil olmak \u00fczere bir dizi test yap\u0131ld\u0131ktan sonra, hayvan\u0131n t\u00fcberk\u00fcloza yakaland\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131ld\u0131. K\u00f6pe\u011fin sahibi 6 ayd\u0131r t\u00fcberk\u00fcloz tedavisi g\u00f6r\u00fcyordu. Bu, t\u00fcberk\u00fclozun insandan k\u00f6pe\u011fe belgelenmi\u015f ilk ge\u00e7i\u015fiydi.”<\/p>\n\n\n\n

KED\u0130LER DE VEREM OLUYOR<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Kediler de t\u00fcberk\u00fcloza kar\u015f\u0131 hassas, ancak en yayg\u0131n olarak s\u0131\u011f\u0131r t\u00fcberk\u00fclozunu veya daha nadiren, hastal\u0131\u011f\u0131n ku\u015flar taraf\u0131ndan ta\u015f\u0131nan bir versiyonuna yakalan\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n

K\u00f6pekler, insan kaynakl\u0131 t\u00fcberk\u00fclozdan etkilenebilecek tek hayvan de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n

\"F\u0130LLER<\/figure>\n\n\n\n

F\u0130LLER DE \u0130NSANLARDAN HASTALIK KAPIYOR<\/p>\n\n\n\n


\u015eimdi size bir iyi bir k\u00f6t\u00fc haber verelim. \u0130yi haber, pandemide nesli t\u00fckenmekte olan orman fillerinin say\u0131s\u0131nda art\u0131\u015f olmu\u015f. Bunun ba\u015fl\u0131ca nedeni olarak yeni tip koronavir\u00fcs (Kovid-19) salg\u0131n\u0131nda turistlerin park ziyaretinin azalmas\u0131 ve ka\u00e7ak avlanmadaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6steriliyor. \u0130lgili haberi buradan okuyabilirsiniz:<\/p>\n\n\n\n

Pandemide nesli t\u00fckenmekte olan orman filinin say\u0131s\u0131 artt\u0131<\/p>\n\n\n\n

Orman fillerinin neslinin t\u00fckenme tehlikesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olmas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki k\u00f6t\u00fc haberimiz ise \u015fu: Filler de insanlardan hastal\u0131k kapabiliyor!<\/p>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin Amerika Birle\u015fik Devletleri’nin Ortabat\u0131 eyaletlerinden birisi olan Illinois’deki egzotik bir hayvan \u00e7iftli\u011finde, insanlardan verem bula\u015fan belgelenmi\u015f bir dizi fil vakas\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f.<\/p>\n\n\n\n

\"KED\u0130LER<\/figure>\n\n\n\n

KED\u0130LER \u0130NSANLARDAN GR\u0130P KAPIYOR<\/p>\n\n\n\n


Veteriner Hekim Murat Akba\u015f, insanlardan kedilere ge\u00e7en grip vakas\u0131 ile ilgili haberleri ise \u015fu \u015fekilde aktar\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n

2009 y\u0131l\u0131nda, Oregon’da H1N1 grip vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn insandan kediye \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bula\u015fma vakas\u0131 kaydedilmi\u015f. Kedinin sahibi a\u011f\u0131r bir grip vakas\u0131 ge\u00e7irmi\u015f ve hastaneye g\u00f6t\u00fcr\u00fclmek zorunda kalm\u0131\u015f. Evcil kedi ise ba\u015fka insanlarla veya hayvanlarla beraber ayn\u0131 ortamda olmayan bir ev kedisiymi\u015f. Kedinin daha sonra bir H1N1 enfeksiyonunun neden oldu\u011fu zat\u00fcrreden \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc kaydedilmi\u015f.<\/p>\n\n\n\n

Veteriner Hekim Akba\u015f 2011 ve 2012 y\u0131llar\u0131nda ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n, insan temas\u0131ndan geldi\u011fi anla\u015f\u0131lan pandemik H1N1 enfeksiyonu olan 13’ten fazla kedi ve bir k\u00f6pek tespit etti\u011fini de ekliyor.<\/p>\n\n\n\n

\u0130lgin\u00e7 bir \u015fekilde, hayvanlar\u0131n semptomlar\u0131 t\u0131pk\u0131 insanlardaki gibi h\u0131zla geli\u015fen solunum yolu hastal\u0131\u011f\u0131, i\u015ftahs\u0131zl\u0131k ve baz\u0131 durumlarda \u00f6l\u00fcm olarak da seyreden insan ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131na benzer \u00f6zellikte olmu\u015f.<\/p>\n\n\n\n

\"\u015eEMPANZELERDE<\/figure>\n\n\n\n

\u015eEMPANZELERDE \u00d6L\u00dcMC\u00dcL SOLUNUM YOLU HASTALIKLARI<\/p>\n\n\n\n


Goriller ve \u015fempanzeler, benzer genetik ve fizyolojik yap\u0131lar\u0131 sayesinde insan rahats\u0131zl\u0131klar\u0131na belki de en duyarl\u0131 olanlar. K\u0131zam\u0131k, zat\u00fcrree, grip, \u00e7e\u015fitli vir\u00fcsler, bakteriler ve parazitler dahil olmak \u00fczere bir dizi insan hastal\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 savunmas\u0131z olduklar\u0131 biliniyor.<\/p>\n\n\n\n

Ka\u00e7ak avlanma, habitat kayb\u0131, vah\u015fi ya\u015fam parklar\u0131, hayvanat bah\u00e7eleri ve vah\u015fi hayvan avc\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedeniyle insanlar daha s\u0131k primatlarla yak\u0131nla\u015fm\u0131\u015f durumda Bu nedenle, hastal\u0131klar\u0131n t\u00fcrler aras\u0131 ge\u00e7i\u015fi acil bir endi\u015fe haline geliyor.<\/p>\n\n\n\n

2003, 2005 ve 2006’da Tanzanya’daki Mahale Da\u011flar\u0131 Ulusal Park\u0131’ndaki vah\u015fi \u015fempanzelerde \u00f6l\u00fcmc\u00fcl solunum yolu hastal\u0131\u011f\u0131 salg\u0131nlar\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Hem k\u0131zam\u0131k hem de grip d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesine ra\u011fmen, onlar\u0131 neden olarak destekleyecek hi\u00e7bir kan\u0131t bulunamad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, etkilenen ve etkilenmeyen bireylerden al\u0131nan d\u0131\u015fk\u0131 \u00f6rneklerini analiz ettiler ve su\u00e7un insan kaynakl\u0131 bir metapn\u00f6movir\u00fcs\u00fcn (\u00fcst solunum yolu enfeksiyonuna neden olan bir vir\u00fcs) oldu\u011funu belirlediler.<\/p>\n\n\n\n

\u0130nsanlara genetik yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ile bilinen \u015fempanzelerin bu azalan pop\u00fclasyonu; onlara insanlar taraf\u0131ndan aktar\u0131lan bir so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan yok ediliyordu.<\/p>\n\n\n\n

Benzer \u015fekilde, 2009’da Chicago’da bir insan metapn\u00f6movir\u00fcs enfeksiyonu salg\u0131n\u0131, enfekte hayvan bak\u0131c\u0131lar\u0131ndan bir grup tutsak \u015fempanzeye yay\u0131ld\u0131. Yedisi de hastaland\u0131 ve sonu\u00e7 olarak biri \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

\"AFR\u0130KA<\/figure>\n\n\n\n

AFR\u0130KA BENEKL\u0130 YABAN K\u00d6PEKLER\u0130<\/p>\n\n\n\n


Afrika benekli yaban k\u00f6pekleri, nesli t\u00fckenmekte olan bir vah\u015fi k\u00f6pek t\u00fcr\u00fc. Koruma \u00e7abas\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak, 2010 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan bir ara\u015ft\u0131rma, t\u00fcr\u00fcn d\u0131\u015fk\u0131s\u0131nda bulunan parazitleri ara\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u0130nce ba\u011f\u0131rsakta ya\u015fayan bir parazit olan Giardia duodenalis enfeksiyonu, vah\u015fi hayvanlar\u0131n y\u00fczde 26’s\u0131nda ve tutsak hayvanlar\u0131n y\u00fczde 62’sinde bulundu.<\/p>\n\n\n\n

Evcil kedi ve k\u00f6peklerde yayg\u0131n olmas\u0131na ra\u011fmen, Giardia duodenalis Afrika benekli k\u00f6peklerinde do\u011fal olarak bulunan bir parazit de\u011fil. Ek olarak, k\u00f6peklerin d\u0131\u015fk\u0131s\u0131nda bulunan parazit t\u00fcrleri, genellikle evcil k\u00f6peklerde g\u00f6r\u00fclen alt tiplerden ziyade, genellikle insanlarla ili\u015fkilendirilen bir alt tipti.<\/p>\n\n\n\n

Bununla beraber hastal\u0131\u011f\u0131n belirtileri aras\u0131nda ishal, mide bulant\u0131s\u0131, kar\u0131n rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve i\u015ftah azalmas\u0131 say\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n

Sonu\u00e7 olarak, insandan hayvana ge\u00e7en hastal\u0131k ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 nispeten yetersiz olsa da \u00f6nemli ve acil bir \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steriyor. \u0130nsan patojenleri di\u011fer t\u00fcrlere bula\u015fabiliyorsa ve bu t\u00fcrler insanlarla etkile\u015fime girebiliyor ve uzun mesafeler kat edebiliyorsa, bu da bekleyen bir pandemi olabilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bug\u00fcne kadar a\u011f\u0131rl\u0131kla hayvanlardan insanlara bula\u015fan hastal\u0131klar g\u00fcndemdeydi. \u00d6rne\u011fin yarasalardan veya kanatl\u0131 hayvanlardan bula\u015fan hastal\u0131klar haberlerde en \u00e7ok ad\u0131 ge\u00e7en hastal\u0131klar oldu. Ku\u015f gribi gibi nedenlerle pek \u00e7ok hayvan\u0131n itlaf edilmesi gerekti. Pandemi s\u00fcrecinde ise bir\u00e7ok evcil hayvan koronavir\u00fcs bula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131yla soka\u011fa at\u0131ld\u0131. Ancak bilim d\u00fcnyas\u0131 bu sefer “Biz insanlar hayvanlar\u0131 hasta edebilir miyiz?” sorusunu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3436,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hospetall.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3435"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hospetall.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hospetall.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hospetall.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hospetall.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3435"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hospetall.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3435\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3437,"href":"https:\/\/hospetall.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3435\/revisions\/3437"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hospetall.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3436"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hospetall.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3435"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hospetall.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3435"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hospetall.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3435"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}