Bülten / Kısırlaştırmalı mı yoksa kısırlaştırmamalı mı?

veterinary giving the vaccine to the little cat

Bülten / Kısırlaştırmalı mı yoksa kısırlaştırmamalı mı?

Kedi – Köpek sahiplerinin en çok tereddütte kaldığı konu. Konuyla ilgili tıp dünyasında birçok bilginin internette dolaşıyor olması aslında pet sahiplerinin tereddütlerini haklı kılmakta.

Hayvan sahiplenmek büyük bir sorumluluk, hatta güncel  hayatımız içerisinde kendi koşuşturmacalarımıza birde onların
tüm gereksinmeleriyle ilgilenmek sorumluluğunun eklenmesi ağır bir yüke dahi dönüşebilir. Yavru alınması amaçlanmayan dişi
köpek ve kedilerin genel anestezi altında ve steril ortamda karın boşluğuna girilerek genital organların (yumurtalıklar ve uterus)
cerrahi yöntemlerle alınmasına halk dilinde Kısırlaştırma adını veriyoruz. Bu operasyonun yapılmasından önce, operasyon esnasında ve
sonrasındaki dönemlerde azami uyulması gereken kurallar vardır. Aksi takdirde hayvan sağlığı için yapılan bu operasyon , onun
yaşam kalitesini azaltacağı gibi yaşam süresini de kısaltacaktır.Evde ve bahçede bakılan köpek ve kediler cinsel aktivite
(östrus) dönemlerinde hırçın davranışları, dişi hayvanların
salgıladıkları feromonlar aracılığıyla erkek hayvanları
kendilerine çekmeleri, erkek hayvanların evi terk etmeleri,
hizmet köpeklerinin (çoban, bekçi vb.) görev yapmamaları, bir
doğumda çoklu yavru yapmaları, yavruların başıboş kalmaları ve
sahiplendirmede yaşanan sıkıntılar, sokak hayvanlarında doğan
yavruların şehir yaşantısında telef olmaları ve çevreye verdikleri
rahatsızlıklar, evde beslenen erkek köpeklerin puberteden
(ergenlikten) sonra cinsel organını dışarı çıkartması ve evdeki
nesnelere (yastık, oyuncak vb.) çiftleşme hareketi yapması, erkek
kedilerin ise doğal yaşantıdan kalan içgüdüsel işaretleme ve
şiddetli koku şikayetleri, kızgınlığı bastırmak amaçlı kullanılan
ilaçların ölümle sonuçlanabilen pyometra (rahim iltihabı),
meme tümörleri gibi rahatsızlıklarla sonuçlanabilmesi ayrıca
kalıtsal hastalığı olan köpek ve kedilerin bu hastalıklarını gebe
kaldıklarında yavrularına aktarma ihtimali olması bilgisinden
hareketle; kısırlaştırma operasyonu yapılması gereken en doğru,
en radikal ve ucuz yöntemdir.
Polikliniğimizde yapılan kısırlaştırma operasyonları
sebepleri arasında ilk sırada olanı; yavru alınması düşünülmeyen
köpeklerin ve kedilerin boş geçen kızgınlıkları neticesinde ileriki
yıllarda oluşabilecek meme tümörlerinin önüne geçmektir.
Bu operasyonun köpek ve kedilerde birçok avantajı
olmasının yanısıra bazı dezavantajları da bulunmaktadır. Örneğin
kısırlaştırma; kızgınlık döneminde yaşanan sıkıntıları, gebelikleri,
bazı jinekolojik hastalıkları ve yalancı gebeliği önler, hayvanları
daha iyi huylu hale getirir en önemlisi ise ileride oluşabilecek
meme tümörleri olasılığını büyük ölçüde azaltır. Kısırlaştırmanın
dezavantajlarına gelince en belirgin olanı bireyin kilo artışına
meyilli olması, seksüel siklusun geri dönüşümsüz olarak
yitirilmesi, idrar kaçırma ve deride pullanma ve lekelenmeler
sayılabilir. Günümüzde ulaşılan tıbbi gelişmeler keza uygun
mamalarla yapılan beslenme programları sayesinde bu sorunlar
büyük ölçüde giderilmektedir.
Herşeyden önce üstüne basarak söylemek isteriz ki,
kısırlaştırma operasyonu küçük ve basit bir operasyon değildir ve
gerçekten uzman kişiler tarafından asepsi antisepsi kurallarına
uyarak, donanımlı bir ameliyathane, doğru ameliyat tekniği ve
ameliyat materyali kullanılarak yapılmalı ve ameliyat öncesi
bireyin sağlık durumunun operasyon için uygun olup olmadığının
mutlaka bazı testlerle ve tahlillerle teyit edilmesi gerekir. Ameliyat
öncesi ve esnası kadar ameliyat sonrası bakım da çok mühim
bir konudur. Polikliniğimizde ovariohysterectomie tekniğini
kullanarak total extirpasyon dediğimiz yumurtalıklar ve rahmin
iki kolu ve gövdesinin topluca çıkartma tekniğini uygulamaktayız.
Estetik dikiş ve uzun etkili antibiyotik uygulaması ile ( tek doz
ile 14 gün etkili ) ameliyat sonrası bakımı ve postop. Stresi en aza
indirmekteyiz.
Kısırlaştırma konusunda bir diğer tartışma konusu
kısırlaştırmanın cinsel olgunluğa ulaşmadan öncemi
(prepubertal), yoksa sonra mı (postpubertal) yapılmalı sorusudur.
Birçok Avrupa ülkesinde kısırlaştırma 6-8 aylık iken yapılırken,
ABD de 8-12 haftalık dönemde yapılmaktadır. Ülkemizde böyle
bir genelleme olmayıp kısırlaştırmanın en erken 6-8 aylık iken
yapılması önerilmektedir.
Ayrıca hayvan sahiplerinin çelişkide kalma sebeplerinden
biriside acaba annelik duygusunu tatma hakkını ve cinselliğini
elinden alarak ona zarar mı veriyoruz sorusudur. Cinsel olgunluğa
ulaşmadan veya ulaştıktan sonra kısırlaştırma yapılması
hakkındaki düşüncemiz, Doğum ve Jinekoloji Uzmanı bir
veteriner hekim olarak şudur; cinsel olgunluğa ulaşmadan yapılan
kısırlaştırmalar neticesinde oluşabilecek şikâyetler kısırlaşmamış
hayvanlarda oluşması ihtimali artan pyometra (rahim iltihabı),
meme tümörlerinin yaşam kalitesi ve yaşam süresi üzerindeki
olumsuz etkilerinin çok altında kalır. Köpek ve kediler cinselliği
keyif amaçlı kullanmaz ve anne olup yavrularımın mürüvvetini
göreyim kaygısı yaşamaz. O halde ev ortamında bakılan ve
yavru alınması planlanmayan köpek ve kedilerin prepubertal
dönemde kısırlaştırılmaları, eğer yavrulamış ve tekrar yavru
yapması planlanmayanların ise doğumdan sonraki 3-4 ay sonra
kısırlaştırılması en doğru yaklaşım olacaktır.

No Comments

Post A Comment